چندرسانه ای

شکنجه در شبکه زندان‌های مخفی سازمان سیا

در پی حملات یازده‌ سپتامبر، جرج بوش به سازمان سیا دستور بازداشت مظنونین به فعالیت‌های تروریستی در سراسر جهان را صادر کرد. این افراد، پس از عملیاتی که به بازداشت آن‌ها ختم می‌شد، می‌بایست در زندان‌های مخفی سازمان سیا در سراسر جهان نگهداری شوند. در این بازداشتگاه‌ها، سازمان سیا بازداشت‌شدگان را تحت انواع بازجویی‌ها و شکنجه قرار می‌دهد که حقوق اولیه آن‌ها را به‌راحتی نقض می‌کند.

پس از یازده سپتامبر، رئیس‌جمهور آمریکا به سازمان سیا دستور داد تا مظنونین به حملات تروریستی را دستگیر کرده و به زندان‌های مخفی منتقل کنند. همچنین مأموران سازمان سیا اجازه یافتند تا بدون طی مراحل حقوقی کار، این افراد را به نقاط مختلف جهان منتقل کرده و از کشوری به کشور دیگر و از بازداشتگاهی به بازداشتگاه دیگر انتقال داده و بازجویی نمایند.

 

طابق اعتراف خود نهادهای امنیتی و بازجویان آن‌ها، روش‌های تند، خشن و وحشیانه به دریافت اطلاعات درست و قابل‌اعتماد نیز منجر نشده است. در این بازداشت‌ها از تکنیک‌های بازجویی شامل غرق‌مصنوعی، سلول‌های تنگ، محرومیت از خواب، عریان‌سازی و جیره‌غذایی که بر خلاف قوانین بین‌المللی بوده استفاده شده است.

باراک اوباما

دولت اوباما در ادامه فعالیت‌های دولت بوش تلاشش را بر آن استوار داشته تا مشروعیت اقدامات سازمان سیا در بازداشت مظنونان به اقدامات و فعالیت‌های تروریستی را حفظ کرده و عمل و اقتدار آنان جهت کشاندن مظنونان به بازجویی و محاکمه را برپا نگه دارد.

جورج دابلیو بوش

از جمله اعترافات مقامات آمریکایی می‌توان به بوش اشاره کرد که دستور استفاده از غرق‌مصنوعی را که در مورد سه زندانی افشا شده بود را او صادر کرده و «مایکل هالدین»، در جلسه کنگره در سال 2008 اعتراف کرد که این سه نفر، «خالد شیخ محمد، عابد النشیری و ابو زبیده» بودند.

در آگوست 2012 دادستان کل ایالات‌متحده، «هُلدر»، بیان داشت که او کسی را به‌دلیل این دو مرگ تحت پیگرد قرار نخواهد داد؛ زیرا بدون شک، اطلاعات و اسناد کافی در این زمینه برای محکومیت کسی به مجازات وجود ندارد.

در سال 2006 کمیته ضدشکنجه سازمان‌ملل‌متحد خطاب به ایالات‌متحده بیان داشت که آمریکا نباید مظنونین را به سایر کشورها منتقل کند و این فرآیند باید متوقف شود. همچنین هیچ فردی نباید در زندان مخفی یا بازداشت مخفیانه به سر برد.

پس از یازده سپتامبر، رئیس‌جمهور آمریکا به سازمان سیا دستور داد تا مظنونین به حملات تروریستی را دستگیر کرده و به زندان‌های مخفی منتقل کنند. همچنین مأموران سازمان سیا اجازه یافتند تا بدون طی مراحل حقوقی کار، این افراد را به نقاط مختلف جهان منتقل کرده و از کشوری به کشور دیگر و از بازداشتگاهی به بازداشتگاه دیگر انتقال داده و بازجویی نمایند.

مطابق گزارش کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ‌جهانی که از مصاحبه با چهارده زندانی مهم و باارزش، زمانی که در 2006 از زندان‌های مخفی ایالات‌متحده به گوانتانامو منتقل شدند به‌دست‌آمده، زندانیان در طول دوران حضور در بازداشتگاه‌های مخفی با انواع بدرفتاری مواجه شده‌اند.

در ژوئن 2011 وزارت دادگستری ایالات‌متحده اعلام کرد که در پی مرگ دو زندانی در دو زندان سالت‌پیت و ابوغریب، یک بازرسی جنایی کامل را از سیا و رفتارهای مأموران آن به‌عمل خواهد آورد که شامل پرس‌وجو از آنان در مورد وضعیت 99 نفر دیگر از زندانیان نیز می‌شود. 

نقض حقوق‌بشر در عملیات‌های سازمان سیا پس از یازده سپتامبر 2001 در مورد بازداشت‌های مخفیانه، زندان‌های مخفی و انتقال بازداشت‌شدگان به سایر کشورها موارد بسیاری را شامل می‌شود. ایالات‌متحده و متحدانش تاکنون هرگونه نقض حقوق‌بشر و اقدامات خلاف قانون را تأیید نکرده‌اند.

ماهر آرار

یک مثال ساده از نقض گسترده حقوق بشر و شکنجه‌های سازمان سیا در زندان‌های مخفی، «ماهر آرار» است که ده‌ماه در یک دالان به اسم سلول بازداشت بود و با کابل، شکنجه و تهدید به شکنجه با شوک‌الکتریکی شد.

سناتور دیان فیناستین

با وجود طبقه‌بندی محرمانه گزارشات سیا، رئیس‌کمیته حقیقت‌یاب سنا، سناتور دیان فیناستین، بیان داشت که معتقد است ایجاد زندان‌های مخفی، زیرزمینی، طولانی‌مدت و کاربرد روش‌های بازجویی افزایشی، اشتباهات وحشتناکی بوده‌اند که اکثر اعضای کمیته نیز موافق‌اند.

 

تمامی این فرآیند در پرونده‌های طبقه‌بندی‌شده و خارج از دست‌رس قانون داخلی ایالات‌متحده انجام‌شده و کاخ سفید حاضر نیست اسنادی از آن را منتشر کند. مأموران سازمان سیا از شیوه‌های بازجویی پیشرفته و غیرعادی در این بازداشتگاه‌ها استفاده کرده و جهت فرار از قانون و نظارت نهادهای داخلی، بازداشتگاه‌ها را در سایر کشورها ایجاد می‌نمایند. عموم نقل‌وانتقال بازداشت‌شدگان بین کشورها، با پروازهای مخفی و یا نظامی صورت می‌گیرد. امروز، این امر روشن است که مقامات ارشد دولت جرج‌بوشِ پسر، مسئول اقدامات غیرقانونی، بازداشتگاه‌های مخفی و شکنجه‌های سازمان سیا هستند؛ به‌علاوه کشورهایی که با ایالات‌متحده در این زمینه همکاری کرده‌اند نیز باید مسئولیت خود را بر عهده بگیرند. این امر که نهادهای نظارتی و قانونی ایالات‌متحده هیچ مقامی را به‌جهت مسئولیتش در این زمینه مورد بازخواست قرار نداده‌اند، سبب نگرانی جهانیان و خود جامعه آمریکاست. بررسی‌ها نشان می‌دهد نقض حقوق و شکنجه به‌شکلی نظاممند در تمام طول این دوره پس از یازده سپتامبر در جریان است.

 

پس از یازده سپتامبر، تعداد بازداشت‌ها و حجم عملیات‌های بازجویی و شکنجه به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای همراه با انتقال افراد به کشور سوم و بازداشتگاه‌های مخفی افزایش یافت. این امر که با دستور جرج‌بوش انجام می‌گرفت، تأییدیه قانونی هیچ نهادی از جمله وزارت دادگستری را نداشت. مطابق آماری که این گزارش از منابع معتبر خود توانسته به‌دست آورد به تعداد 150 زندانی مخفی تا سال 2005 دست‌یافته است. کاندولیزا رایس، وزیرخارجه وقت ایالت‌متحده‌آمریکا از این اقدامات سازمان سیا با عنوان اقدامات ضروری برای مقابله با تروریسم دفاع کرد.

 

 

موارد عینی از عملیات‌های ربایش و زندان‌های مخفی ایالات‌متحده

1.  یک مثال ساده از نقض گسترده حقوق بشر و شکنجه‌های سازمان سیا در زندان‌های مخفی، «ماهر آرار» است که ده‌ماه در یک دالان به اسم سلول بازداشت بود و با کابل، شکنجه و تهدید به شکنجه با شوک‌الکتریکی شد. «احمد اقیضا» و «محمد الضری» که از سوئد به زندان‌های مصر منتقل‌شده بودند، علی‌رغم قولی که مصر به سوئد مبنی بر عدم شکنجه داده بود و همچنین علی‌رغم بازدید دیپلمات‌های سوئدی از آن‌ها، در زندان‌های مصر با شوک‌الکتریکی شکنجه شدند.

 

2. در همین زمینه، یک همکار سازمان سیا بدون این‌که نامش فاش شود به واشینگتن‌پست گفت:«آن‌ها افرادی را بازداشت می‌کنند که هیچ اطلاعاتی ندارند؛ در بسیاری از موارد همکاری بسیار جزئی داشته‌اند و بازداشت آن‌ها نادرست بوده است.»

 

3. برای نخستین‌بار، جرج‌بوش در سال 2006 به‌طور علنی بیان داشت که سازمان سیا مظنونین به فعالیت‌های تروریستی را در زندان‌های مخفی خارج از ایالات‌متحده زندانی کرده و قبل از انتقال آن‌ها به زندان گوانتانامو از آن‌ها بازجویی می‌کند.

 

4. سازمان سیا بازداشت‌شدگان را مخفیانه و با هویت نامعلوم در بازداشتگاه‌هایش در افغانستان، لیتوانی، مراکش، لهستان، رومانی، تایلند و گوانتانامو نگهداری می‌کند.

 

5. تکنیک‌های بازجویی شامل غرق‌مصنوعی، سلول‌های تنگ، محرومیت از خواب، عریان‌سازی و جیره‌غذایی نامناسب بوده است.

 

 

6. مطابق اعتراف خود نهادهای امنیتی و بازجویان آن‌ها، روش‌های تند، خشن و وحشیانه به دریافت اطلاعات درست و قابل‌اعتماد نیز منجر نشده است. عده‌ای از کارشناسان امنیتی، برخورد دوستانه و برقراری ارتباط صمیمی و قانونی با متهم را بهترین راه برای کار با او دانسته‌اند. در موارد آزمون‌شده، متهم اطلاعات کامل و آن‌چه از فعالیت یک گروه تروریستی را که می‌دانسته بیان داشته که بسیار برای نهادهای امنیتی مؤثر واقع شدند؛ بدون این‌که او تحت هیچ‌گونه شکنجه و اقدامات غیرقانونی قرار بگیرد. برعکس، مواردی که شکنجه‌های سنگین و غیرقانونی امتحان‌شده، اطلاعات خاصی به‌دست نیامده و یا اطلاعات غلط و انحرافی بودند.

 

7. مأمور ویژه سابق اف.بی.آی ( FBI ) و متخصص ضدتروریسم، «جک کولنان»، بیان داشت که او پس از 27 سال کار به‌عنوان مأمور ویژه و متخصص امور زندان‌ها و بازجویی صدها مورد از جمله افراد القاعده باور دارد که تکنیک‌های بازجویی اجبارآمیز، غیرمؤثر است.

 

8. مطابق مشاهدات میدانی، بازجویان سازمان سیا زمانی که از تکنیک‌های شکنجه، آزار و اذیت استفاده کرده‌اند، احتمال دریافت اطلاعات به‌شدت کاهش‌یافته است؛ برعکس، زمانی که زندانی متوجه شود بازجویان به چارچوب‌های قانونی و اخلاقی پای‌بند و متعهد هستند، تمایل بیشتری به همکاری نشان می‌دهند.

 

9. مطابق گزارش‌های سازمان‌های اطلاعاتی، اقدامات ضدتروریستی ایالات‌متحده پس از یازده سپتامبر بسیار هزینه‌بر شده و در مقابل گروه‌های تروریستی مانند القاعده، توانسته‌اند نسلی جدید از جهادیون را تربیت ‌کرده و به خدمت بگیرند.

 

10. باراک اوباما در 22 ژانویه 2009 با صدور یک دستور اجرایی، از سازمان سیا خواست تمام زندان‌های مخفی را که تاکنون راه‌اندازی کرده، جمع کند و اطمینان حاصل نماید که با سایر زندانیان در زندان‌های کشورهای متحد در سراسر جهان طبق مقررات داخلی آمریکا و با رعایت قوانین بین‌المللی برخورد می‌شود. همچنین اطمینان حاصل نماید که انتقال زندانیان به سایر کشورها با هدف شکنجه کردن آن‌ها صورت نمی‌گیرد. این فرمان، شامل تمام زندانیان در اختیار ایالات‌متحده یا تحت کنترل آن در خارج از مرزها می‌شود؛ همچنین شامل بازداشتگاه‌های بازداشت موقت که سازمان سیا بازداشت‌شدگان را جهت انتقال به سایر کشورها برای مدت کوتاهی در آن‌ها نگهداری می‌کند، نمی‌شود. با وجود این، فرمان دولت اوباما روند فعالیت دولت بوش را در این زمینه ادامه داده و به انتقال زندانیان به سایر کشورها اقدام و تضمین سایر کشورها مبنی بر عدم شکنجه ناکافی و غیرقابل ‌تأیید است.

 

 

11. در ژوئن 2011 وزارت دادگستری ایالات‌متحده اعلام کرد که در پی مرگ دو زندانی در بازداشتگاه‌های سازمان سیا، یک بازرسی جنایی کامل را از سیا و رفتارهای مأموران آن به‌عمل خواهد آورد که شامل پرس‌وجو از آنان در مورد وضعیت 99 نفر دیگر از زندانیان نیز می‌شود. این دو زندانی شامل یک افغانی که در سال 2002 در زندان «سالت‌پیت» در افغانستان مرده و یک عراقی که در سال 2003 در زندان «ابوغُریب» توسط سه مأمور سیا بازجویی شده بود و مرده بود، می‌شود.

 

12. در آوریل 2011 آسوشیتدپرس گزارش داد که مظنونین به فعالیت‌های تروریستی در افغانستان مخفیانه بازداشت، در زندان‌های مخفی نگهداری و در بیست سایت بازداشتگاهی بازجویی می‌شوند، که یک سایت متعلق به بخش ضدتروریسم ارتش آمریکا و نیروهای عملیات ویژه می‌شود که در پایگاه هوایی «بگرام» واقع است.

 

13. مطابق گزارش‌ها، بازداشت‌شدگان به‌محض ورود با عریانی کامل، سرمای بیش‌ازاندازه، نور بیش‌ازاندازه و محرومیت از خواب، در کنار دیگر موارد بدرفتاری، شکنجه ‌شده‌اند.

 

14. در جولای 2011 دولت باراک اوباما به‌طور مخفیانه، «احمد عبدالغدیر وارسام» را زندانی و بازجویی کرده است. این عملیات به‌مدت دو ماه در یک ناو آمریکایی در آب‌های آزاد بین یمن و سومالی انجام ‌شده است. او بارها توسط یک گروه حرفه‌ای و رده ‌بالا که از مأموران سازمان سیا، اف.بی.آی و پنتاگون تشکیل‌شده بود، مورد بازجویی و تفتیش قرار گرفت.

 

15. در جولای 2011 مجله نیشن ( Nation ) گزارش داد که سازمان سیا از یک بازداشتگاه در زیرزمین مقر اصلی سازمان امنیت‌ملی سومالی جهت نگهداری مظنونین به همکاری با گروه شبه‌نظامی الشباب استفاده می‌کند. سیا آنان را در سلول‌های کوچک، کثیف و فاقد نور نگهداری می‌کند. با وجود حاکمیت سازمان امنیت‌ملی سومالی، سازمان سیا بر بازداشتگاه زیرزمین کنترل داشته و حقوق بازجوها و زندان‌بانان را می‌دهد. «احمد عبدالهی حسن»، شهروند کنیایی ربوده‌شده نیز در این بازداشتگاه نگهداری می‌شود.

 

 

16. در آگوست 2012 واشینگتن‌پست گزارش داد که سه مرد اروپایی با ریشه‌های سومالیایی توسط مقامات محلی در جیبوتی بازداشت ‌شده‌اند. آن‌ها تحت بازجویی قرار گرفتند و از جمله بازجویان آمریکایی از آن‌ها بازجویی کردند. بعد از دو ماه، دادگاهی در نیویورک آنان را محکوم کرد و به بازداشتگاه اف.بی.آی برای محاکمه در ایالات‌متحده منتقل شدند.

 

17. مطابق گزارش واشینگتن‌پست، شهروند اریتره‌ای، «محمدابراهیم احمد»، تحت‌فشار مقامات آمریکایی در نیجریه توسط مقامات محلی به‌مدت چهارماه بازداشت شد. او توسط یک گروه از بازجویان آمریکایی بازجویی شد که تمام حقوق انسانی او را نادیده گرفتند.

 

اظهارات مقامات آمریکایی پیرامون شکنجه

  • جرج‌بوش اذعان داشت که از صد بازداشتی مظنون به عملیات تروریستی - تا آن زمان - حدود یک‌سوم آن‌ها تحت سیستم بازجویی پیشرفته با استفاده از تکنیک‌های جدید بازجویی شده‌اند.
  • بوش بیان داشت که دستور استفاده از غرق‌مصنوعی را که در مورد سه زندانی افشا شده بود را او صادر کرده و «مایکل هالدین»، در جلسه کنگره در سال 2008 اعتراف کرد که این سه نفر، «خالد شیخ محمد، عابد النشیری و ابو زبیده» بودند.
  •  جرج‌بوش این تصمیمات را در چارچوب اختیارات فراقانونی و فراتر از قانون‌اساسی رئیس‌جمهور در شرایط پس از یازده سپتامبر و در جنگ کنونی علیه القاعده و متحدانش توجیه می‌کرد.
  • مقامات نظامی ارتش ایالات‌متحده، وجود بازداشتگاه را تأیید کرده‌اند، اما آن را صرفاً یک بازداشتگاه موقت جهت جمع‌آوری اطلاعات از بازداشت‌شدگان توصیف و هرگونه بدرفتاری و شکنجه را تکذیب کرده‌اند.

 

نقض گسترده حقوق بشر و قوانین بین‌المللی

1. مطابق بند 16 کنوانسیون ضدشکنجه و قانون رفتار با زندانیان، این شکنجه‌ها و رفتارهای مأموران سازمان سیا، وحشیانه، خشن و غیرانسانی بوده که با زندانیان و از جمله زندانیان خارج از مرزها این‌گونه رفتار شده است.

 

2. مطابق گزارش کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ‌جهانی که از مصاحبه با چهارده زندانی مهم و باارزش، زمانی که در 2006 از زندان‌های مخفی ایالات‌متحده به گوانتانامو منتقل شدند به‌دست‌آمده، زندانیان در طول دوران حضور در بازداشتگاه‌های مخفی با انواع بدرفتاری مواجه شده‌اند. شکنجه‌هایی نظیر غرق‌مصنوعی، عریان‌سازی طولانی، محرومیت از خواب، آزار با سردسازی محیط و محرومیت از غذای جامد تا یک‌ماه و انواع شکنجه و ضربات در گزارش کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ‌جهانی آمده است.

 

3. در دسامبر 2012 سنای ایالات‌متحده، کمیته‌ای را برای بررسی و تأیید گزارش شش‌هزار صفحه‌ای در مورد بازداشت‌ها و بازجویی‌های سازمان اطلاعات مرکزی(سیا) تعیین کرد؛ با وجود طبقه‌بندی محرمانه گزارش، رئیس‌کمیته، سناتور دیان فیناستین، بیان داشت که معتقد است ایجاد زندان‌های مخفی، زیرزمینی، طولانی‌مدت و کاربرد روش‌های بازجویی افزایشی، اشتباهات وحشتناکی بوده‌اند که اکثر اعضای کمیته نیز موافق‌اند. همچنین وی افزود که ما یک‌بار برای همیشه باید تصمیم بگیریم که آیا روش‌های اجبارآمیز بازجویی را استفاده کنیم یا طرد نماییم.

 

 

4.در سال 2006 کمیته ضدشکنجه سازمان‌ملل‌متحد خطاب به ایالات‌متحده بیان داشت که آمریکا نباید مظنونین را به سایر کشورها منتقل کند و این فرآیند باید متوقف شود. همچنین هیچ فردی نباید در زندان مخفی یا بازداشت مخفیانه به سر برد. کمیته ضدشکنجه سازمان‌ملل بیان داشت که این روند، کنوانسیون ضدشکنجه را نقض می‌کند.

 

5. فراتر از این، دستگاه قضایی ایالات‌متحده و دادگاه فدرال نتوانسته یک شعبه اجرایی برای پیگیری زندان‌های مخفی، شکنجه‌ها و بازجویی‌های سازمان سیا تشکیل دهد. همچنین نتوانسته به شکایات و درخواست‌های قربانیان و متهمان این حوادث که حق قانونی آنان بوده رسیدگی کند و بازداشت‌شدگان را از ابتدایی‌ترین حق خود محروم کرده است.

 

6. در آگوست 2012 دادستان کل ایالات‌متحده، «هُلدر»، بیان داشت که او کسی را به‌دلیل این دو مرگ تحت پیگرد قرار نخواهد داد؛ زیرا بدون شک، اطلاعات و اسناد کافی در این زمینه برای محکومیت کسی به مجازات وجود ندارد.

 

 

7. کمیته حقوق‌بشر سازمان‌ملل با اصرار از ایالات‌متحده خواست که فوراً عملیات‌ بازداشت‌های مخفیانه را متوقف کند و تمامی تأسیسات زندان‌های مخفی را برچیند. همچنین اطمینان حاصل کند که زندانیان تحت کنترل آمریکا در خارج از مرزها به کشور دیگری منتقل نمی‌شوند؛ چنان‌که در آن کشور در معرض اعمال نقض حقوق‌بشر و شکنجه خواهند بود.

 

 8. مطابق حقوق بین‌الملل، شکنجه در هر شرایطی ممنوع است و شرایطی از جمله جنگ، تهدید به جنگ، نابه‌سامانی داخلی و عدم استقرار یک کشور نمی‌تواند بهانه‌ای برای نقض موازین بین‌المللی باشد. از جمله مواردی که در آن شکنجه، رفتارهای خشن، تحقیرآمیز و غیرانسانی ممنوع شده‌اند عبارت‌اند از؛ کنوانسیون بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، منشور آفریقایی حقوق‌بشر و انسان‌ها، کنوانسیون آمریکایی حقوق‌بشر، کنوانسیون اروپایی حقوق‌بشر و همچنین بند 3 کنوانسیون چهارم 1949 ژنو.

 

9. ایالات‌متحده با اقدام به بازداشت مخفیانه، بازجویی‌های همراه با شکنجه و ایجاد بازداشتگاه‌های مخفی تمامی میثاق‌های بین‌المللی را نقض کرده است. روش‌های بازجویی افزایش‌یافته علاوه بر شکنجه، شامل اعمال تحقیرآمیز، وحشیانه و غیرانسانی بوده‌اند. علاوه بر این، ایالات‌متحده با عدم‌توانایی یا عدم‌تمایل به بازرسی از این نقض قوانین بین‌المللی، رسیدگی به شکایت زندانیان و شکنجه‌شدگان در دادگاه‌ها و همچنین ناکامی در جبران خسارت‌های آنان، معیارهای حقوقی بین‌المللی را نادیده گرفته و نقض کرده است.

 

10. گزارش‌ها نشان می‌دهد که انتقال زندانیان به خارج از ایالات‌متحده و نگهداری آن‌ها در سایر کشورها، استفاده از شرایط بد و سطح پایین بازداشتگاه‌ها و زندان‌های آنان جهت شکنجه و اعمال خلاف قوانین و فرار از ارتکاب جنایت در خاک ایالات‌متحده بوده تا در راستای بازجویی صحیح و کسب اطلاعات از آن‌ها.

 

11. از سوی دیگر بازداشت‌های سازمان سیا از آن‌جا که بازداشت‌هایی خودسرانه، بدون اثبات‌قطعی جرم و در موارد زیادی نادرست صورت گرفته و سبب غیبت اشخاص به‌طور ناگهانی از میان خانواده‌شان بدون آگاهی آنان گردیده و رعب و وحشت ایجاد نموده و همچنین به‌علت ربایش افراد در خاک دیگر کشورها نیز قوانین بین‌المللی را نقض کرده است.

 

جمع‌بندی

نقض حقوق‌بشر در عملیات‌های سازمان سیا پس از یازده سپتامبر 2001 در مورد بازداشت‌های مخفیانه، زندان‌های مخفی و انتقال بازداشت‌شدگان به سایر کشورها موارد بسیاری را شامل می‌شود. ایالات‌متحده و متحدانش تاکنون هرگونه نقض حقوق‌بشر و اقدامات خلاف قانون را تأیید نکرده‌اند و حتی به حقوق محکومان اشتباهی و زندانیان شکنجه‌شده توجهی نکرده و در راستای جبران اضرار قربانیان اقدامی نکرده‌اند. علاوه بر این، ایالات‌متحده هنوز اقدام غیرقانونی انتقال بازداشت‌شدگان به سایر کشورها را انکار می‌کند. یقیناً دستور اجرایی اوباما در سال 2009  مبنی بر بستن زندان‌های مخفی سازمان سیا در مورد بازداشتگاه‌های موقت و انتقال زندانیان به سایر کشورها اجرا نشده است.

 

دولت اوباما در ادامه فعالیت‌های دولت بوش تلاشش را بر آن استوار داشته تا مشروعیت اقدامات سازمان سیا در بازداشت مظنونان به اقدامات و فعالیت‌های تروریستی را حفظ کرده و عمل و اقتدار آنان جهت کشاندن مظنونان به بازجویی و محاکمه را برپا نگه دارد. بازداشت‌های خودسرانه سیا در سراسر جهان همچنان یک منبع نگرانی عمیق باقی‌مانده است. علی‌رغم اقدامات ایالات‌متحده و متحدانش در جهت مخفی نگه‌ داشتن اطلاعات مرتبط با زندان‌های مخفی و انتقال متهمان به سایر کشورهای همکار آمریکا، گزارش‌های متعددی در افشای آن‌ها در سراسر جهان به بیرون درز کرده و از جمله این گزارش مواردی را بیان کرده است.

 

در همین زمینه، علی‌رغم این‌که دادگاه‌های ایالات‌متحده به‌طور گسترده درهای خود را به‌روی قربانیان زندان‌های مخفی سازمان سیا و عملیات انتقال به سایر کشورهای متحد آمریکا، بسته‌اند؛ چالش‌های قانونی برای این اقدامات از سوی دادگاه‌های کشورهای مختلف در سراسر جهان در حال ایجاد است. دادگاه حقوق‌بشر اتحادیه اروپا اخیراً مشارکت مقدونیه با سازمان سیا در ربایش، شکنجه و بازداشت مخفی خالد المصری را مصداق بارز نقض کنوانسیون اروپایی حقوق‌بشر دانسته است. دادگاه فرجام‌خواهی ایتالیا نیز محکومیت مقامات آمریکایی و ایتالیایی برای دست‌داشتن آنان در انتقال غیرقانونی ابو عمر به مصر را تأیید کرده است. در حال حاضر نیز شکایت‌هایی به‌دلیل همکاری با بازداشت‌های مخفی آمریکا و انتقال غیرقانونی افراد به سایر کشورها، علیه ایتالیا، رومانی، لیتوانی و لهستان در دادگاه حقوق بشر اتحادیه اروپا و علیه جیبوتی در کمیسیون آفریقایی حقوق‌بشر و انسان‌ها و همچنین علیه مقامات و مسئولین محلی در مصر، ایتالیا، هنگ‌کنگ و بریتانیا مطرح است.

 

در چشم‌انداز این پیشرفت‌ها، وقت آن فرارسیده است که دولت ایالات‌متحده و متحدانش به این اقدامات در بازداشت‌های مخفیانه و انتقال غیرقانونی به سایر نقاط جهان اعتراف کرده، از انکار دست‌بردارند و مقامات و مسئولینی را که از روی علم و آگاهی و عامدانه مرتکب این اعمال‌ شده‌اند در برابر مسئولیتشان بازخواست کنند. بدیهی است، پذیرش اقدامات ایالات‌متحده در راستای استراتژی مبارزه با تروریسم مصوب مجمع‌عمومی سازمان‌ملل‌متحد در سال 2006 با این نقض گسترده حقوق‌بشر، شکنجه، اقدامات ضدانسانی و تحقیرکننده زیر سؤال رفته است و جامعه جهانی اگر پس از حادثه یازده سپتامبر تلاش کرد با ابراز همدردی با ایالات‌متحده، اقدامات کاخ سفید را در راستای حفاظت از امنیت‌داخلی و بین‌المللی بپذیرد.

 

 

امروز پس از گذشت بیش از ده‌سال، اقدامات غیرقانونی ایالات‌متحده در سراسر جهان کم‌وبیش فاش شده و نفرتی عمومی در سطح افکار عمومی، دانشگاهیان و متفکران امور بین‌الملل برانگیخته است و مشروعیت این دسته از اقدامات مخدوش شده است. گرچه ایالات‌متحده در تلاش است با کنترل رسانه‌های اصلی جهان و خاموش کردن صدای مخالفان، جلوی افشا شدن این واقعیت‌ها و درز کردن اخبار را بگیرد، ولی حقیقت آن است که این اقدامات تنها سرعت آگاهی افکارعمومی جهان را از این اقدامات پایین می‌آورد و نمی‌تواند مانع آگاهی‌بخشی به آنان شود.

مشاهده مطلب
  • نظرات مخاطبان
عضویت در خبرنامه
سایت هادی