چندرسانه ای

آشنایی با گوش امونیم های جدید؛

چگونه اسرائیل نسل جدیدی از یهودیان افراطی را در جهان تربیت می کند؟

از دیدگاه رهبران اسرائیل، گروه‌های یهودی سطح جهان سرمایه‌های فوق‌العاده‌ای برای اسرائیل محسوب می‌شوند. بسیاری از مؤسسات یهودی در غرب در حال تربیت تندروهای نوین گوش امونیم خارج از سرزمین‌های اشغالی و در پوشش دانشگاه‌های ایالات‌متحده‌ی آمریکا هستند.

 

شاید بتوان گفت هنگامی‌که نورمن فینکلشتاین کتاب " آن‌ها بسیار می‌دانند: چرا رابطه عاشقانه یهودیان آمریکا و اسرائیل به پایان خود نزدیک می‌شود؟" را در سال 2012 منتشر می‌کرد کمتر کسی به ابعاد مسئله‌ی موردنظر این استاد یهودی سابق دانشگاه دی پائول پی برده بود. آنچه بیش از همه ابعاد این شکاف را نمایان ساخت مسئله‌ی هسته‌ای ایران و اختلافات دولت عبری و سرزمین عمو تام بر سر این مسئله بود؛ در این مجال سعی داریم به بررسی ابعاد این تیرگی روابط از منظر درون دینی یهود بپردازیم، امید است این مختصر زمینه‌ای برای پژوهش‌های دیگر باشد.

 

که به اعتقاد بسیاری پیوند  یهودیت و صهیونیسم و تولد جنبش گوش امونیم است باعث اتفاقات بسیاری بود. در حقیقت اش هاتوراه به همراه بنگاه خانوادگی آدام و گیلا میلشتاین در حال تربیت تندروهای نوین گوش امونیم ، خارج از سرزمین‌های اشغالی و در پوشش دانشگاه‌های ایالات‌متحده‌ی آمریکا می‌باشند

موسسه‌ی تگلیت بزرگ‌ترین موسسه‌ی مسافرتی آموزشی در جهان است.نتانیاهو در سخنرانی خود در مراسم سالیانه این موسسه از اتخاذ سیاست‌های مالی جدید در سال 2015 برای کمک بیشتر به این موسسه پرده برداشت. 

گیدی مارک مدیرکل تگلیت و دیپلمات سابق رژیم اسرائیل  شرکت‌کنندگان در سفرهای موسسه تگلیت  –که عموماً پس‌زمینه‌ی یهودی ضعیفی دارند- طبق بررسی‌های دانشگاه بوستون، به اسرائیل و اخبار آن علاقه‌مند می‌شوند و دوستان اسرائیلی بسیاری پیدا می‌کنند چراکه در طول سفر در هر گروه 7 الی 10 اسرائیلی نیز حضور دارند.

هاسبارا در سال 2001 توسط مدرسه دینی یهودی ارتدکس اش هاتوراه אש התורה (آتش تورات) با همکاری وزارت خارجه اسرائیل در نیویورک شروع به کار کرد و فعالیت تخصصی آن آموزش دانشجویان برای انجام فعالیت‌های حمایتی از اسرائیل در دانشگاه‌های خودشان است.

آدلسون همواره از حامیان دولت اسرائیل است به طوریکه در بسیاری از مواقع ثروتش را در جهت پایداری و حفظ منافع رژیم صهیونیستی در اختیار موسسات اسرائیلی قرار می دهد. 

دیوید رامنیک –نویسنده‌ی نیویورکر- در مصاحبه‌ای با عوامل مستند « نتانیاهو در جنگ » می‌گوید: آنچه اوباما، یهودیان را به خاطر آن می‌ستود دیدگاه لیبرال جهان‌شمول برای داشتن جهانی بهتر بود.

 

و آرنولد داشفسکی در مقاله‌ای تعداد مؤسسات یهودی  را بیش از 145 فدراسیون یهودی، قریب به 220 مرکز جمعیتی یهودی، 180 بنیاد خانوادگی یهودی و بیش از 120 موزه یهودی و 150 موزه هولوکاست برمی‌شمارد.

«انجمن اسرائیلی - آمریکایی»  مدعی است که کاملاً مردمی اداره می‌شود اما  وجود میلیاردرهای یهودی چون شلدون آدلسون، گمانه‌زنی‌ها را مبنی بر وابستگی این مرکز به سیاستمداران و سرمایه داران اسرائیلی را افزایش می‌دهد.به همین علت بسیاری از مردم اسرائیل باتوجه به ساختار های موجود این موسسه ، از این مرکز حمایت می کنند.

یک‌سوم هزینه‌های موسسه تگلیت توسط دولت اسرائیل تأمین می‌شود زیراکه از زمان نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو تاکنون، از دیدگاه رهبران اسرائیل، گروه‌های یهودی سطح جهان سرمایه‌های فوق‌العاده‌ای برای اسرائیل محسوب می‌شوند

این شورا در سال 2007 در لس‌آنجلس شروع به کارکرد و گفته می‌شود که نیم میلیون جمعیت دارد، بودجه‌ی این موسسه در سال 2015، 17.5 میلیون دلار برآورد شده است. هدف اعلامی این انجمن طبق سایت رسمی آن"ساختن اجتماع اسرائیلی آمریکایی متعهد و متحد برای داشتن نسل قوی آینده در جمعیت یهودیان آمریکا و نیز دولت اسرائیل" می‌باشد.

 

 

شلدون آدلسون، میلیاردر آمریکایی و صاحب روزنامه اسرائیلی ها یوم در سال 2007 مبلغی در حدود 30 میلیون دلار به موسسه تگلیت هدیه کرد. این مبلغ در تاریخ این موسسه بی سابقه بود. او یکی از حامیان اصلی این موسسه است

 

نورمن فینکلشتاین در  مقدمه کتاب فوق پس از اشاره به نتایج نظرسنجی موسسه‌ی J Street از یهودیان آمریکا درباره‌ی علت پشتیبانی از اسرائیل به سه امر اشاره می‌کند:

 

  1. حمایت از دولت یهودی به علت یهودی بودن (دلایل نژادی)

  2. اسرائیل متحد ایالات‌متحده‌ی آمریکاست (دلایل حکومتی)

  3. اسرائیل به‌عنوان یک دولت دموکراتیک ارزش‌های من را بیان می‌کند (دلایل ایدئولوژیک)

وی در ادامه می‌افزاید که مصاحبه‌شوندگان یهود، گرایش‌های تندرو ضد عرب دولت اسرائیل را علت کم شدن تمایل به حمایت خود از اسرائیل می‌دانند.فینکلشتاین به نقل از استیون کوهن می‌گوید سیاست در نزد یهودیان آمریکایی (به معنای حمایت از اسرائیل و گرایش‌های لیبرالی) به بخشی از هویت یهودی بدل شده است. دیرزمانی این دو مسئله باهم قابل‌جمع بود اما در سالیان اخیر این دو مهم در حال جدا شدن هستند.ناتان گلازر دراین‌باره می‌گوید که علی‌رغم اینکه لیبرال‌ها بیشتر تمایل دارند تا کمک‌هایشان صرف ساخت مدرسه و مسکن شود تا امور نظامی، اسرائیل پس از انتفاضه اول بخش زیادی از کمک‌ها را برای مقابله با آن اختصاص داد که اعتراضات بسیار وسیعی را در میان لیبرال‌ها برانگیخت؛ کوتاه‌سخن اینکه تمایلات لیبرالی سبب شد تا یهودیان آمریکا ارتباط خود را با اسرائیل تضعیف کنند.

 

 

فینکلشتاین ادامه می‌دهد که تحولات سیاسی اسرائیل –همچون قدرت یافتن جناح‌ها و افراد راست‌گرا، تجاوز به لبنان در سال 1982، سرکوب انتفاضه اول فلسطینیان و ناممکن نمودن صلح- همه و همه این تضعیف ارتباط را ‌موجب شد که این موضوع طبق نظرسنجی عمومی گالوپ کاهش حمایت‌ها از اسرائیل از میزان 60 درصد به 50 درصد را به دنبال داشت که در این میان لیبرال‌ها کمترین حمایت را از دولت عبری ابراز داشتند. از سوی دیگر بسیاری از یهودیان در نظرسنجی‌ها اعلام می‌دارند که لیبرال بودن جزء جدایی‌ناپذیر یهودیت آن‌هاست. ضمن اینکه باید گفت "هرچه میزان تحصیلات بالاتر باشد میزان بیگانگی با اسرائیل نیز بیشتر می‌شود."

 

این در حالی است که در شرایط کنونی پروپاگاندای اسرائیل دیگر یکه‌تاز میدان نیست و این کشور نمی‌تواند بر حمایت کورکورانه‌ی یهودیان آمریکا حساب کند. اما وضعیت در سرزمین‌های اشغالی روزبه‌روز بدتر و افراطی‌تر می‌شود چنانکه بر اساس یک نظرسنجی در سال 2010، بیش از نیمی از اسرائیلیان معتقدند که وضعیت کلی اسرائیل در صورت توجه کمتر به ارزش‌های دموکراتیک و ارزش نهادن بیشتر به قانون، بهتر خواهد شد. همچنین 40 درصد میگویند که در شرایط کنونی دموکراسی برای اسرائیل مناسب نیست. مطلب دیگر آن است که بر اساس نظرسنجی سال 2007، 60 درصد از ساکنان اسرائیل معتقدند که زندگی در داخل مرزهای اشغالی می‌بایست بر اساس قوانین دین یهود باشد؛

 

 

حال‌آنکه قاطبه ی یهودیان آمریکا عمیقاً اعتقاد به سکولاریسم دارند. نتایج یک نظرسنجی در سال 2007 حاکی از آن بود که 22 درصد از اسرائیلیان از عضویت گروه‌های عرب در دولت این کشور حمایت می‌کنند اما در سال 2009، یک‌سوم ساکنان سرزمین‌های اشغالی معتقد بودند که اعراب می‌بایست از حق رأی محروم شوند و در سال 2010، تقریباً دوسوم یهودیان اسرائیل از اعطای مشروط شهروندی به اعراب ("اعراب وفادار به دولت صهیونیستی، یهودی و دموکراتیک اسرائیل") حمایت می‌کردند که این مهم موجب سلب تابعیت بسیاری از اعراب که در حال حاضر تابعیت اسرائیلی دارند می‌شود. به‌طورکلی باید گفت که 50 درصد از یهودیان اسرائیل خود را راست‌گرا معرفی می‌کنند درحالی‌که موافقان دیدگاه چپ و یا میانه تنها 25 درصد را تشکیل می‌دهند؛ این در حالی است که هم‌کیشان آمریکایی‌شان دقیقاً خلاف این جهت‌گیری را اتخاذ کرده‌اند به صورتی که 50 درصد یهودیان آمریکا را حامیان دیدگاه چپ یا میانه و فقط 25 درصد را راست‌گرایان تشکیل می‌دهند.

 

کوتاه‌سخن اینکه مادامی‌که اسرائیل به سمت راست‌گراتر شدن پیش می‌رود، یهودیان آمریکا نیز روزبه‌روز بیشتر نسبت به اسرائیل بی‌تفاوت می‌شوند.[1]پیامدهای مخرب این اختلاف دیدگاه پس از روی کار آمدن اوباما بیش‌ازپیش مشخص شد. باراک اوباما در دور نخست انتخابات با بیش از هفتاد درصد آراء یهودیان به قدرت رسید.دیدگاه لیبرال اوباما به‌گونه‌ای بود که توانست نظر اقلیت‌ها را به خود جذب کند تا جایی که کتاب‌هایی چون "اولین رئیس‌جمهور یهودی، آیا حقیقت دارد؟" توسط افرادی چون جان هیلمن به چاپ رسید.

 

 

دیوید رامنیک –نویسنده‌ی نیویورکر- در مصاحبه‌ای با عوامل مستند نتانیاهو در جنگ[2] می‌گوید: آنچه اوباما، یهودیان را به خاطر آن می‌ستود دیدگاه لیبرال جهان‌شمول برای داشتن جهانی بهتر بود. اوباما در ابتدای رسیدن به قدرت در یک سخنرانی در دانشگاه قاهره شعار تغییر در سیاست‌های ایالات‌متحده‌ی آمریکا در مقابل جهان اسلام و اعراب و به‌تبع آن ازسرگیری فرایند صلح میان اعراب و اسرائیل سر داد که این سیاست در راستای دیدگاه لیبرال او بود. نکته‌ی جالب‌توجه اینجاست که در آن دور از سفرها به منطقه‌ی خاورمیانه، رئیس‌جمهور آمریکا به علت کارشکنی‌های اسرائیل درروند صلح، در دولت عبری توقف نداشت. این موضوع که اعتراضات بسیاری را برانگیخت به‌روشنی بیانگر وجود اختلافاتی میان سردمداران دو طرف بود. لذا تنها 6 درصد اسرائیلیان معتقد بودند که اوباما طرفدار اسرائیل است. آری شاویت، نویسنده‌ی کتاب «سرزمین وعده داده شده من» My Promised Land، می‌گوید:

 

ریشه عمیق‌تر در اینجا، تفاوت دو نسخه یهودیت است؛ اول دیدگاه جهان‌نگر لیبرال [اوباما]، دوم دیدگاه تحت محاصره‌ی نتانیاهو. این دو کاملاً در تقابل هم قرار می‌گیرند چراکه این اختلاف بسیار عمیق است؛ نه آنکه صرفاً تفاوت میان دیدگاه ترقی‌خواه و محافظه‌کار باشد بلکه اختلاف میان مثبت اندیشی و منفی نگری است.

 

 

باوجود همه‌ی این اختلافات میان اوباما به‌عنوان نماینده‌ی دیدگاه لیبرال و نتانیاهو به‌مثابه پیشتاز راست‌گرایی که نگرانی‌های بسیاری را در کاخ سفید مبنی بر امکان انتخاب دوباره‌ی اوباما در دور بعدی انتخابات ریاست جمهوری برانگیخته بود، بازهم اوباما با کسب 69 درصد از آراء یهودیان آمریکا توانست از سد رقیب خود –میت رامنی- عبور کند که این خود بیانگر تائید اقدامات اوباما توسط جامعه لیبرال یهودیان ایالات‌متحده و بی‌توجهی به انتقادات تند هم‌کیشان راست‌گرای اسرائیلی خود بود.

 

 

اسرائیل پس‌ازاین اتفاقات، راه‌حل را در تقویت هرچه بیشتر هویت یهودی در میان یهودیان ایالات‌متحده می‌داند و بر میزان تلاش‌های خود در این حوزه افزوده تا حمایت پیشین یهودیان ایالات‌متحده‌ی آمریکا را کسب و از این طریق بر تمامی امریکا اعمال‌نفوذ نماید. اگرچه نباید فراموش کرد که یهودیان آمریکا در میان دوراهی اسرائیل و فلسطین، همواره اسرائیل را برگزیده‌اند، اما این شکاف میان آمریکا و اسرائیل سبب شده است که دولت عبری خود را در منطقه‌ی خاورمیانه بدون حامی ببیند. (چنان‌که J Street  به‌عنوان یک موسسه طرفدار صلح، در جریان جنگ غزه بر حق اسرائیل مبنی بر دفاع از خویش تأکید کرد)  .در ذیل برخی از مؤسساتی که عمده فعالیت خود را به امر تقویت بن‌مایه‌های فرهنگی و فکری نوجوانان و جوانان یهودی آمریکایی در جهت حمایت از اسرائیل، اختصاص داده‌اند را برمی‌شماریم:

 

Taglit-Birthright Israel

این موسسه‌ی غیردولتی، یهودیان جوان 18 تا 26 سال را به اسرائیل می‌برد. شاید بتوان گفت که عبارت نخست نام این موسسه معرف تمامی فعالیت‌های آن است؛ Taglit (תגלית) لغتی عبری به معنای کشف است که بیان می‌کند این موسسه در جستجوی راهی برای معرفی تفسیری نوین از هویت یهودی است که در آن دین یهود به حمایت از اسرائیل گره خورده است.[3]

 

 

طبق ادعای این موسسه از زمان تأسیس (1999) تاکنون بیش از پانصد هزار جوان یهودی که والدین نسل‌های آینده‌ی یهودی خواهند بود، طی یک سفر ده‌روزه رایگان به اسرائیل، تحت آموزش قرار گرفته اند. اگرچه این تعداد از 66 کشور جهان بوده‌اند اما بنا بر گزارش روزنامه‌ی هاآرتص 80 درصد از شرکت‌کنندگان را یهودیان کانادا و ایالات‌متحده‌ی آمریکا تشکیل می‌دهند.

 

 

تبلیغ تگلیت برای جذب کمک مالی جهت مسافرت به اسرائیل

 

موسسه‌ی تگلیت بزرگ‌ترین موسسه‌ی مسافرتی آموزشی در جهان است. هاآرتص در 23 ژوئن 2014 از اتخاذ سیاست‌های مالی جدید در سال 2015 برای کمک بیشتر به این موسسه پرده برداشت و نفتالی بنت –وزیر آموزش‌وپرورش اسرائیل- نسبت به انجام این سیاست که موجبات آوردن یهودیان جوان بیشتری به این کشور را فراهم می‌کند ابراز امیدواری کرد.[4] شایان‌ذکر است که طبق مصاحبه‌ی هاآرتص با آلن هافمن –مدیرکل آژانس یهود- یک‌سوم هزینه‌های مسافرت توسط دولت اسرائیل تأمین می‌شود چراکه "از نخستین نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو تاکنون، از دیدگاه رهبران اسرائیل، گروه‌های یهودی سطح جهان سرمایه‌های فوق‌العاده‌ای برای اسرائیل محسوب می‌شوند."[5]

 

اتوبوسی حامل یهودیان جوان کشورهای دیگر در کنار دیوارهای بیت‌المقدس در جریان سفری به فلسطین اشغالی

 

لازم به ذکر است که به گزارش هاآرتص باقی هزینه‌های موردنیاز فعالیت‌های تگلیت توسط خیرین یهودی ازجمله شلدون آدلسون، میلیاردر آمریکایی و صاحب روزنامه‌ی اسرائیل هایوم، تأمین می‌شود.[6]

 

 

ضمن اینکه در مصاحبه‌ی نیوزمکس تی وی[7] با گیدی مارک –مدیرکل تگلیت- که دیپلمات سابق دولت اسرائیل بوده است، شرکت‌کنندگان در این سفرها –که عموماً پس‌زمینه‌ی یهودی ضعیفی دارند- طبق بررسی‌های دانشگاه بوستون، به اسرائیل و اخبار آن علاقه‌مند می‌شوند و دوستان اسرائیلی بسیاری پیدا می‌کنند چراکه در طول سفر در هر گروه 7 الی 10 اسرائیلی نیز حضور دارند.

 

 

تگلیت دریکی از برنامه‌های اخیر خود نوع دیگری از مسافرت را در دستور کار خود قرار داده است که عبارت است از ثبت‌نام دریکی از دروس ارائه‌شده در کنار سفر به اسرائیل؛ در حال حاضر دانشگاه بن گوریون درسی با عنوان گرم شدن جهانی و اسرائیل: انرژی‌های تجدید پذیر و اکوسیستم بیابانی و نیز موسسه‌ی هرتزلیا دوره‌ای با عنوان مسئله‌ی تروریسم و اسرائیل، خاورمیانه و فضای بین‌الملل را تشکیل می‌دهند که در طول این سفر 13 روزه یهودیان جوان علاوه بر شرکت در این کلاس‌ها برنامه‌های سفرهای معمولی تگلیت را هم می‌گذرانند.[8]

 

 

اما این تمامی ماجرا نیست چراکه بنا به گزارش هاآرتص، تگلیت در مدت 13 سال 825 میلیون دلار به اقتصاد اسرائیل کمک کرده است.[9]

 

Israeli-American Council (IAC)

لارنس گراسمن در مقاله‌ی خود تحت عنوان امور اجتماعی یهودیان[10] درباره‌ی «انجمن اسرائیلی و آمریکایی» می‌نویسد که این شورا در سال 2007 در لس‌آنجلس شروع به کارکرد و گفته می‌شود که نیم میلیون جمعیت دارد، بودجه‌ی این موسسه در سال 2015، 17.5 میلیون دلار برآورد شد. هدف اعلامی این انجمن طبق سایت رسمی آن[11] "ساختن اجتماع اسرائیلی آمریکایی متعهد و متحد برای داشتن نسل قوی آینده در جمعیت یهودیان آمریکا و نیز دولت اسرائیل" می‌باشد.

 

شوهام نیکولت، مدیرعامل انجمن اسرائیلی و آمریکایی

 

اگرچه این انجمن مدعی است که به‌صورت کاملاً مردمی اداره می‌شود اما به گفته‌ی گراسمن وجود میلیاردرهای یهودی چون شلدون آدلسون، گمانه‌زنی‌ها مبنی بر وابستگی به حزب جمهوری‌خواه و تمایل به تقویت ارتباط با جناح راست اسرائیل را افزایش می‌دهد.

 

Hasbara Fellowships

هاسبارا در سال 2001 توسط مدرسه دینی یهودی[12] ارتدکس اش هاتوراه אש התורה (آتش تورات) با همکاری وزارت خارجه اسرائیل در نیویورک شروع به کار کرد و فعالیت تخصصی آن آموزش دانشجویان برای انجام فعالیت‌های حمایتی از اسرائیل در دانشگاه‌های خودشان است.

 

 

این موسسه مدعی است که تاکنون در حدود 2000 دانشجو از بیش از 220 دانشگاه آمریکا شمالی را تحت آموزش قرار داده است. آنچه به هاسبارا اهمیت فوق‌العاده می‌دهد نخست این است که شرکت‌کنندگان در این دوره‌ها امکان  ملاقات با بالاترین مقامات اسرائیل را دارند که این نیز مرهون ارتباط تنگاتنگ با وزارت خارجه دولت عبری است؛ دوم آنکه این موسسه توسط یک یشیوای ارتودوکس اداره می‌شود که به اعتقاد بسیاری پیوند دوباره‌ی یهودیت و صهیونیسم و تولد دوباره‌ی جنبش گوش امونیم  است که مولد اتفاقات بسیاری بود. در حقیقت اش هاتوراه به همراه بنگاه خانوادگی آدام و گیلا میلشتاین[13] در حال تربیت تندروهای نوین گوش امونیم ، خارج از سرزمین‌های اشغالی و در پوشش دانشگاه‌های ایالات‌متحده‌ی آمریکا می‌باشند.

 

 

شاید بتوان گفت این حرکت حداقل از این حیث که مشکلات پیشین گوش امونیم را برای دولت اسرائیل به وجود نخواهد آورد، برای این کشور سود خواهد داشت.

 

 

دانشجویان تحت تعلیم این موسسه به افرادی عمل‌گرا بدل خواهند شد که در پروژه‌های بسیاری استفاده‌ شده و خواهند شد؛ چنانکه در دعوت‌نامه‌ای از سوی موسسه، اعضای حزب اقدام به ویرایش کلیه مقالات ویکی‌پدیا که گمان می‌رفت برای اسرائیل خطرآفرین باشند، همت گماردند. ضمن اینکه در سال 2007 و در دانشگاه براندیس تجمعی اعتراض‌آمیز در واکنش به انتشار کتاب خاطرات جیمی کارتر "فلسطین صلح نه آپارتاید" تشکیل دادند.

 

لازم به ذکر است آنچه در بالا آمد تنها تعدادی از مهم‌ترین مؤسسات تربیتی یهودیت صهیونیسم بوده است اما ایرا شسکین و آرنولد داشفسکی در مقاله‌ای تحت عنوان مؤسسات یهودی در سالنامه‌ی یهودیان آمریکا، تعداد آن‌ها را بیش از 145 فدراسیون یهودی، قریب به 220 مرکز جمعیتی یهودی، 180 بنیاد خانوادگی یهودی، 28 مرکز درآمدی یهودی، 26 مرکز وام‌دهی یهودی و بیش از 770 سازمان ملی یهودی، و بیش از 200 کمپ شبانه یهودی و بیش از 120 موزه یهودی و 150 موزه هولوکاست برمی‌شمارد.[14]

 

 

مشاهده مطلب
  • نظرات مخاطبان
عضویت در خبرنامه
سایت هادی